मुंबई -: जगभरातील इंटरनेट सेवांमध्ये क्रांती घडवणाऱ्या SpaceX च्या Starlink या प्रकल्पाने पुन्हा एकदा चर्चेचा विषय निर्माण केला आहे. २०२५ मध्ये या सेवेने ७,००० हून अधिक उपग्रहांसह लो-अर्थ ऑर्बिट (LEO) मध्ये आपले जाळे मजबूत केले असून, भारतासह ७० पेक्षा अधिक देशांमध्ये इंटरनेट सेवा देण्यास सज्ज आहे.
Starlink म्हणजे काय?
Starlink हे SpaceX चे उपग्रह-आधारित इंटरनेट नेटवर्क आहे, ज्याचा उद्देश जगभरातील दुर्गम व ग्रामीण भागातही उच्च गतीचा इंटरनेट पुरविणे हा आहे. हे नेटवर्क लो-अर्थ ऑर्बिटमधील हजारो सूक्ष्म उपग्रहांच्या मदतीने कार्य करते.
२०१५ मध्ये जाहीर झालेला हा प्रकल्प २०१९ मध्ये पहिल्या व्यावसायिक लाँचनंतर वेगाने पुढे सरकला. सध्या (२०२५ पर्यंत) ७,००० हून अधिक उपग्रह ऑर्बिटमध्ये असून, कंपनीचे उद्दिष्ट ३४,४०० उपग्रहांपर्यंत विस्ताराचे आहे.
उद्दिष्टे आणि दिशा
Starlink चे प्राथमिक ध्येय म्हणजे —
दुर्गम भागात उच्च गती व कमी लेटन्सी इंटरनेट सेवा पोहोचवणे
“डायरेक्ट-टू-सेल” तंत्रज्ञानाद्वारे मोबाईलवर थेट उपग्रह सिग्नल पोहोचवणे
SpaceX च्या भविष्यातील मंगल मोहिमांसाठी उत्पन्न स्रोत निर्माण करणे
भारतातील पुढील घडामोडी
भारतीय सरकारने अलीकडेच Starlink ला अधिकृत परवाना दिला आहे.
यामुळे भारतात उपग्रह-आधारित इंटरनेट बाजार खुला झाला असून, ग्रामीण इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी वाढण्याची अपेक्षा आहे.
भारतासोबत युक्रेन, ऑस्ट्रेलिया आणि दक्षिण अमेरिकन देशांमध्येही विस्ताराची योजना सुरु आहे.
नागरिकांमधील प्रश्न आणि तज्ञांचे उत्तर
प्रश्न १: एवढ्या मोठ्या उपग्रह जाळ्यामुळे अवकाश प्रदूषण वाढेल का?
उत्तर: SpaceX ने “डिमीसबल सॅटेलाइट” तंत्रज्ञान वापरले आहे, ज्यामुळे उपग्रहांचा कचरा आपोआप नष्ट होतो. तरीही तज्ञ पर्यावरणीय परिणामाबाबत सजग आहेत.
प्रश्न २: भारतात डेटा प्रायव्हसी आणि सुरक्षा प्रश्न काय?
उत्तर: सरकारच्या अटींनुसार Starlink ला भारतीय स्पेक्ट्रम आणि सायबर कायद्यांचे पालन करावे लागेल.
प्रश्न ३: ग्रामीण ग्राहकांसाठी सेवा महाग ठरणार नाही का?
उत्तर: भारतात डेटा दर जगात सर्वात कमी आहेत, त्यामुळे Starlink ने स्पर्धात्मक दर ठेवणे हे मोठे आव्हान ठरणार आहे.
कंपनी आणि नेतृत्व
Starlink ही SpaceX ची उपकंपनी आहे.
SpaceX चे संस्थापक आणि CEO Elon Musk हे जागतिक तंत्रज्ञान विश्वातील अग्रगण्य नेते मानले जातात.
त्यांच्या पुनर्वापरयोग्य रॉकेट तंत्रज्ञानाने उपग्रह प्रक्षेपणाचा खर्च मोठ्या प्रमाणात कमी केला आहे.
निष्कर्ष
Starlink हा फक्त इंटरनेट प्रकल्प नाही, तर जागतिक डिजिटल एकात्मतेचा पाया आहे.
भारतासारख्या विकसनशील देशात ग्रामीण भागासाठी ही सेवा महत्त्वाची ठरू शकते.
तथापि, तिचे यश नियामक धोरणे, डेटा सुरक्षेचे निकष आणि ग्राहकांसाठी परवडणारे दर यावर अवलंबून असेल.
🟢 दैनंदिन अपडेट्ससाठी खास निमंत्रण!
आपणास महत्वाच्या बातम्या, चालू घडामोडी, स्पर्धा परीक्षेची माहिती आणि इतर उपयोगी अपडेट्स दररोज मिळाव्यात, यासाठी आजच खालीलपैकी कोणत्याही पर्यायामध्ये सामील व्हा:
📌 WhatsApp Group – नियमित अपडेट्ससाठी
📌 Link Marathi WhatsApp Channel – व्यक्तिगत गोपनीयतेसह अपडेट्स मिळवा
(📝 टीप: चॅनेल फॉलो केल्यास तुमचा मोबाईल क्रमांक इतर फॉलोअर्सना दिसत नाही.)
🌐 सदस्य व्हा आणि अपडेटेड रहा – विश्वासार्ह माहितीचा तुमचा स्रोत!
व्हाट्सअप चॅनेल लिंक👇
https://whatsapp.com/channel/0029VaAEmrk002TEaYoPas0h
You Tube लिंक 👇
https://youtube.com/@linkmarathi-news?si=4ycB0yncq6Xs8asH
मुख्यसंपादक
