दिल्ली, ३१ जुलै २०२५ – कर्मचारी निवड आयोगाच्या (SSC) परीक्षा प्रक्रियेत सुधारणा करण्याच्या मागणीसाठी शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांनी दिल्लीत आयोजित केलेले शांततापूर्ण आंदोलन गुरुवारी हिंसक बनले. दिल्ली पोलिसांनी हस्तक्षेप केल्याने अनेक जणांना अटक, जखमी आणि देशभरातून निषेधाचा सूर उमटला. “दिल्ली चलो” आंदोलनाचा भाग म्हणून देशभरातील शिक्षक आणि विद्यार्थी जंतरमंतर येथे जमले होते, ज्यांनी SSC परीक्षांमधील अनियमितता आणि गैरव्यवस्थापनावर आवाज उठवला. मात्र, पोलिसांनी बळाचा वापर करत आंदोलकांना ओढले, मारहाण केली आणि अनेकांना अटक केली, यामुळे संतापाची लाट उसळली आहे.
आंदोलनाची पार्श्वभूमी
कर्मचारी निवड आयोग (SSC), जो विविध सरकारी पदांसाठी उमेदवारांची निवड करतो, त्याला वारंवार रद्द होणाऱ्या परीक्षा, तांत्रिक अडचणी आणि गैरव्यवस्थापनाच्या आरोपांमुळे टीकेचा सामना करावा लागत आहे. अलीकडेच बेंगळुरूस्थित एड्युक्किटी या कंपनीला नवीन परीक्षा आयोजक म्हणून नियुक्त केल्याने असंतोष वाढला आहे. एड्युक्किटीवर मध्य प्रदेश पटवारी परीक्षेत पेपरफुटीचे आरोप आणि शिक्षक पात्रता परीक्षांमधील त्रुटींच्या घटना घडल्या आहेत. नीतू मॅम, विक्रमजीत सर, राकेश सर आणि आदित्य रंजन सर यांसारख्या शिक्षकांनी टाटा कन्सल्टन्सी सर्व्हिसेस (TCS) ला पुन्हा परीक्षा आयोजक म्हणून नियुक्त करावे, तसेच केंद्रीय अन्वेषण विभाग (CBI) कडून स्वतंत्र तपास आणि प्रशासकीय प्रशिक्षण विभाग (DoPT) अधिकाऱ्यांशी चर्चेसाठी परवानगी द्यावी, अशी मागणी केली.
“दिल्ली चलो” आंदोलन शांततापूर्ण मार्गाने SSC च्या समस्यांकडे लक्ष वेधण्यासाठी आयोजित केले गेले होते. सोशल मीडियावर #SSCmisMANAGEMENT या हॅशटॅगसह मोहीम जोरात सुरू होती, ज्याला @ReallyPrateek आणि @Maani__ यांसारख्या कार्यकर्त्यांनी पाठिंबा दिला. एका पोस्टमध्ये असे म्हटले आहे, “शिक्षकांना अटक आणि विद्यार्थ्यांना पोलिसांनी मारहाण केली. का? कारण त्यांनी SSC, रेल्वे आणि इतर सरकारी नोकरी परीक्षांमध्ये सुधारणांची मागणी केली.”
आंदोलन आणि पोलिसांचा प्रतिसाद
जंतरमंतर येथे, दिल्लीतील नियुक्त आंदोलन स्थळी, शेकडो शिक्षक आणि विद्यार्थी जमले. त्यांचा मुख्य उद्देश DoPT कार्यालयाकडे निघून अधिकाऱ्यांशी संवाद साधणे हा होता. आंदोलकांनी चार प्रतिनिधींच्या छोट्या गटाला DoPT अधिकाऱ्यांना भेटण्याची परवानगी मागितली, परंतु दिल्ली पोलिसांनी संसदेचे अधिवेशन सुरू असल्याने दंड प्रक्रिया संहितेच्या कलम १४४ चा हवाला देत यास नकार दिला, ज्यामुळे चारपेक्षा जास्त लोकांच्या जमावावर बंदी आहे.
पोलिसांनी आंदोलकांना ताब्यात घेण्यास सुरुवात केल्याने तणाव वाढला. प्रत्यक्षदर्शींनी सांगितले की, आंदोलकांना, यात प्रमुख शिक्षकांचा समावेश आहे, त्यांना पोलिसांच्या व्हॅनमध्ये ओढले गेले, आणि काही जण जखमी झाले. सोशल मीडियावर व्हायरल झालेल्या व्हिडिओमध्ये पोलिस आंदोलकांना ढकलत आणि ओढत असल्याचे दृश्य दिसले, तर काही आंदोलक जवळच्या गुरुद्वारा आणि मंदिरात आश्रय घेत होते, तरीही त्यांना पकडले गेले. एका शिक्षकाला गंभीर जखमा झाल्याचे सांगितले गेले, परंतु त्यांच्या स्थितीची अधिकृत माहिती अद्याप उपलब्ध नाही. एका आंदोलक शिक्षकाने म्हटले, “जर अटकेने व्यवस्था सुधारेल, तर देशातील प्रत्येक तरुण अटकेसाठी तयार आहे,” यातून त्यांचा संताप आणि दृढनिश्चय दिसून येतो.
दिल्ली पोलिसांनी आपल्या कारवाईचे समर्थन करत सांगितले की, संसदेच्या अधिवेशनादरम्यान कायदा आणि सुव्यवस्था राखण्यासाठी ही पावले आवश्यक होती. मात्र, या स्पष्टीकरणावर शंका उपस्थित केली गेली आहे, आणि आंदोलकांनी आणि कार्यकर्त्यांनी पोलिसांवर अतिरेकी बळाचा वापर केल्याचा आरोप केला आहे. @Maani__ यांनी X वर लिहिले, “सरकारच्या भूमिकेमुळे आम्हाला आंदोलन करावे लागले आहे. आम्हाला जबाबदारी हवी आहे, बळाचा वापर नको!”
आंदोलकांच्या मागण्या
आंदोलकांनी SSC परीक्षा प्रक्रियेतील समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी खालील प्रमुख मागण्या मांडल्या:
- TCS ची पुनर्स्थापना: एड्युक्किटीऐवजी TCS ला पुन्हा परीक्षा आयोजक म्हणून नियुक्त करावे, कारण TCS चा इतिहास चांगला आहे.
- स्वतंत्र तपास: SSC परीक्षांमधील अनियमितता आणि गैरव्यवस्थापनाचा स्वतंत्र तपास, कदाचित CBI कडून.
- परीक्षा केंद्रांचे प्रवेश: आर्थिकदृष्ट्या मागासलेल्या विद्यार्थ्यांना परीक्षा केंद्रे त्यांच्या निवासस्थानापासून दूर असल्याने अडचणी येतात, यावर उपाययोजना.
- DoPT शी संवाद: आंदोलकांना त्यांच्या तक्रारी मांडण्यासाठी आणि उपाय सुचवण्यासाठी DoPT अधिकाऱ्यांशी भेटण्याची परवानगी.
सरकार आणि DoPT चा प्रतिसाद
आतापर्यंत DoPT किंवा कर्मचारी, सार्वजनिक तक्रार आणि निवृत्तीवेतन मंत्रालयाचे राज्यमंत्री जितेंद्र सिंह यांनी आंदोलन किंवा अटकांबाबत कोणतेही अधिकृत वक्तव्य केलेले नाही. या मौनामुळे सरकारच्या उदासीनतेचे आरोप वाढले असून, आंदोलकांचा दावा आहे की सरकार SSC परीक्षा प्रक्रियेतील गैरव्यवस्थापनाला पाठिंबा देत आहे. प्रतिसादाचा अभाव यामुळे आंदोलनाला अधिक बळ मिळाले आहे, आणि सोशल मीडियावर मोहीम जोरात सुरू आहे.
ऐतिहासिक संदर्भ
२०२५ चे दिल्ली आंदोलन हे एकमेव नाही, तर SSC परीक्षांमधील अनियमिततांवरील असंतोषाचा एक भाग आहे. २०१८ मध्ये SSC संयुक्त पदवीस्तर (CGL) परीक्षेतील कथित पेपरफुटीमुळे तत्सम आंदोलने झाली, ज्यामध्ये सुरक्षा कर्मचाऱ्यांशी झटापट आणि २०० हून अधिक आंदोलकांना अटक झाली. सरकारने अखेरीस CBI चौकशीचे आदेश दिले, परंतु आंदोलकांचा दावा होता की त्यांच्या मागण्या केवळ अंशतः पूर्ण झाल्या, आणि प्रणालीगत समस्या कायम राहिल्या.
सध्याचे आंदोलन भारतातील विद्यार्थी आणि शिक्षक सक्रियतेच्या वाढत्या प्रवृत्तीचेही प्रतिबिंब आहे. २०१६ मध्ये जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठात (JNU) कन्हैया कुमार यांच्या अटकेवरून झालेल्या आंदोलनांपासून ते २०२३ मध्ये बिहारमधील शिक्षक भरती धोरणातील बदलांविरुद्धच्या आंदोलनांपर्यंत, तरुण आणि शिक्षक शिक्षण आणि रोजगार प्रणालीत पारदर्शकता आणि निष्पक्षतेसाठी रस्त्यावर उतरले आहेत.
प्रतिक्रिया आणि परिणाम
हिंसक कारवाईमुळे कार्यकर्ते, शिक्षक आणि नागरिकांमध्ये व्यापक निषेध पसरला आहे. विशेषतः X या सोशल मीडिया मंचावर आंदोलकांना पाठिंबा देणाऱ्या आणि दिल्ली पोलिसांच्या कारवाईवर टीका करणाऱ्या पोस्ट्सचा पूर आला आहे. ३१ जुलै २०२५ रोजी @Pushpendra9571 यांनी पोस्ट केले, “सर्व शिक्षक थाण्यातून बाहेर 🙏 SSC Reforms 2025 🙏,” यातून काही अटक केलेले शिक्षक सोडले गेले असल्याचे सूचित होते, तरी काही अजूनही ताब्यात असल्याचे सांगितले जाते.
या घटनेने भारतात आंदोलनाचा अधिकार आणि विशेषतः कलम १४४ च्या वापराबाबत चर्चा पुन्हा ताजी झाली आहे, ज्याचा गैरवापर असंतोष दडपण्यासाठी होत असल्याचा टीकाकारांचा आरोप आहे. या हिंसक कारवाईची तुलना २०२० मधील JNU हल्ल्याशी आणि २०१६ मध्ये रोहित वेमुला यांच्या आत्महत्येनंतरच्या आंदोलनांशी केली गेली आहे.
दिल्लीतील SSC आंदोलन परीक्षा प्रणालीतील खोलवर रुजलेल्या निराशेचे आणि सरकारच्या या समस्यांबाबत उपाययोजना करण्याच्या प्रतिबद्धतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करते. शांततापूर्ण आंदोलनाला हिंसक प्रतिसादामुळे आंदोलकांचा निश्चय अधिक दृढ झाला आहे, आणि सुधारणांची मागणी जोरात होत आहे. देश DoPT आणि सरकारच्या अधिकृत प्रतिसादाची वाट पाहत असताना, ही घटना SSC परीक्षा प्रक्रियेत संवाद, पारदर्शकता आणि जबाबदारीची तातडीची गरज अधोरेखित करते. सध्या, “दिल्ली चलो” आंदोलनाला पाठिंबा वाढत आहे, आणि विद्यार्थी व शिक्षक आपल्या मागण्या पूर्ण होईपर्यंत लढा सुरू ठेवण्याचा निर्धार व्यक्त करत आहेत.
हे वृत्त ३ ऑगस्ट २०२५ पर्यंत उपलब्ध माहितीवर आधारित आहे आणि नवीन तपशील समोर येताच अपडेट केला जाईल.
📢 अपडेट्स मिळवा – फक्त “लिंक मराठी” वर!
📲 आजच फॉलो करा आणि रहा अपडेटेड!
📺 यूट्यूब चॅनेल: 👉
https://youtube.com/@linkmarathi-news?si=esDLx1PYMWMRWxXk
📘 फेसबुक पेज:👇
https://www.facebook.com/profile.php?id=100063705265578&mibextid=ZbWKwL
💬 Follow the Link Marathi channel on WhatsApp: 👇
https://whatsapp.com/channel/0029VaAEmrk002TEaYoPas0h
🌐 वेबसाईट:
www.linkmarathi.com
🗣️ स्थानिक प्रश्न, जनतेचा आवाज आणि सत्य परिस्थिती – आता तुमच्या मोबाईलवर!
📌 “लिंक मराठी” – जे मराठी बोलतं, मराठी जगतं!
कार्यकारी संपादक
